شیعه نیوز

ما را حمایت کنید
 

 خبرهای تحلیلی،یادداشتهای سیاسی

کرامت انسانی از دیدگاه اسلام

کرامت انسانی از دیدگاه اسلام

چکیده:

دانشمندان غربی عموما بر این باورند که همه انسانها دارای کرامت بوده و به حکم انسان بودن باید از حقوق یکسان برخوردار باشند و از این رو هیچ تفاوتی میان ملیتها، مذاهب و نژادهای مختلف وجود ندارد. اعلامیه حقوق بشر نیز بر این اساس نگاشته شده و در ابتدای آن نیز به آن تصریح شده است. برخی از دانشمندان اسلامی نیز با این نظریه موافق بوده و شواهدی از قرآن کریم، همچون آیه 70 سوره اسراء برای این نظریه آورده اند.

در این مقال، بعد از بررسی آیه 70 سوره اسراء و برخی آیات دیگر، در ابتدا ثابت خواهیم کرد که آیه مذکور هیچ ارتباطی با نظریه بالا نداشته و دیدگاه اسلام با این نظریه مغایر است.  

مقدمه:

همانطور که در متون دینی با مفهوم کرامت انسان روبرو هستیم، در جهان غرب نیز این مفهوم با معادل dignity به کار رفته و در اعلامیه حقوق بشر نیز به آن استناد شده است. این مطلب که کرامت ذاتی انسان بوده و به هیچ شکل قابل سلب شدن از او نیست اساس تفکر غربی درباره حقوق بشر را تشکیل می دهد.

ابتدا باید بدانیم که در متون دینی کرامت انسانی به چه معناست؟ و آیا ذاتی است یا خیر؟ و در پایان ریشه های تفاوت آن را با تعریف غربیش بررسی کنیم .

بررسی دلایل قرآنی قائلین به کرامت ذاتی انسان

مهمترین دلیلی که بر وجود کرامت انسانی در دیگاه اسلام اقامه می شود، آیه 70 سوره اسراء است. «  وَ لَقَدْ كَرَّمْنَا بَنىِ ءَادَمَ وَ حَمَلْنَاهُمْ فىِ الْبرَِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَ فَضَّلْنَاهُمْ عَلىَ‏ كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلا »

در این آیه خداوند به وجود کرامت برای همه انسانها تصریح می کند و برتری انسانها بر بسیاری از موجودات دیگر را یادآور می شود. از این رو بسیاری از دانشمندان اسلامی به علت عمومیت آیه نسبت به همه انسانها، کرامت را ذاتی انسانها دانسته و بین هیچ کدام از ابناء بشر در این زمینه تفاوتی قائل نشده اند.

برای فهم مفهوم این آیه ابتدا باید بدانیم خداوند بواسطه چه چیزی انسانها را تکریم کرده است و آنچه که باعث برتری او بر سایر موجودات شده است چیست؟

در تفسیر این آیه روایاتی نقل شده که در بعضی از آنها به نشانه های کرامت انسان و برتری او بر سایر خلایق اشاره شده مانند داشتن انگشتان و استفاده از آنها برای خوردن، راست قامت بودن[1]، تسلطش بر سایر موجوات[2]، تدبیر کردن امر معاش دنیا و آخرت[3] و ...

اما بهترین جمع را درمیان این روایات مرحوم علامه طباطبایی صاحب تفسیر شریف المیزان داشته که در ذیل، عبارات ایشان را می آوریم:

« انسان در ميان ساير موجودات عالم خصوصيتى دارد كه در ديگران نيست، و آن داشتن نعمت عقل است، و معناى تفضيل انسان بر ساير موجودات اين است كه در غير عقل از ساير خصوصيات و صفات هم انسان بر ديگران برترى داشته و هر كمالى كه در ساير موجودات هست حد اعلاى آن در انسان وجود دارد.

و اين معنا در مقايسه انسان و تفنن‏هايى كه در خوراك و لباس و مسكن و ازدواج خود دارد با ساير موجودات كاملا روشن مى‏شود، و همچنين فنونى را كه مى‏بينيم انسان در نظم و تدبير اجتماع خود به كار مى‏برد در هيچ موجود ديگرى نمى‏بينيم، انسان براى رسيدن به اين هدفهايش ساير موجودات را استخدام مى‏كند ولى ساير حيوانات و نباتات و غير آن دو چنين نيستند بلكه مى‏بينيم كه داراى آثار و تصرفاتى ساده و بسيط و مخصوص به خود هستند.... و اما اينكه مفسرين گفته‏اند و يا روايتى هم بر طبقش رسيده كه مقصود از آن خصيصه مساله" نطق و گويايى" است، و يا" بر دو پا راه رفتن"، و يا" انگشت داشتن" است كه با آنها به دلخواه خود كار كند، و يا عبارت از" خوردن با دست" و يا" قدرت بر نوشتن" و يا" خوش تركيبى" و" حسن صورت"، و يا" تسلط بر ساير مخلوقات و تسخير آنها" است و يا آنكه" خداوند پدر ايشان- آدم- را به دست خود خلق كرده"، و يا" هم چون خاتم انبيا محمد صلوات اللَّه عليه، پيغمبرى را براى آنان برانگيخته و يا آنكه" به خاطر همه اينها" يى است كه گفته شد هيچيك صحيح نيست، بلكه روايات اينها را به عنوان مثل ذكر كرده نه اينكه مراد از آن خصيصه اينها باشد.

چون بعضى از آنها كه شمرده شد بعد از داشتن عقل، پيدا مى‏شود يعنى ابتدا بايد عقل وجود پيدا كند و سپس" خط" و" نطق" و" تسلط بر ساير مخلوقات"، و بعضى ديگرش از مصاديق تفضيل است نه تكريم چون در ساير مخلوقات هم مقدار كمترش وجود دارد، و بعضى ديگر از آنها اصلا از مدلول آيه خارج است، مانند" آفريده شدن پدر آدميان به دست خدا"، و  يا " قرار گرفتن خاتم انبياء (ص) در ميان آنان"، چرا كه اينها همه جزو تكريم‏هاى معنوى و آخرتى است، و آيه شريفه پيرامون خصيصه‏هاى مادى و دنيوى سخن مى‏گويد.»[4]

وجود کرامت در غیر انسان

مرحوم علامه، بعد از بررسی روایات و جمع میان آنها نعمت عقل را علت کرامت انسانها و برتری آنها بر سایر موجودات دانسته است. اما با بررسی آیات دیگر قرآن کریم در می یابیم که غیر انسان نیز از جانب خدا به صفت کرامت متصف شده است.خداوند در 4 آیه قرآن، فرشتگان را نیز به صفت کرامت مفتخر داشته است:

1- « کراما برره »[5]

2- « کراما کاتبین »[6]

3- « و قالوا اتخذ الرحمن ولدا سبحنه بل عباد مکرمون »[7]

4- « هل اتئک حدیث ضیف ابراهیم المکرمین »[8]

حال باید پرسید چرا فرشتگان به صفت کرامت مفتخر شدند و تفاوت کرامت آنها با کرامت انسانها در چیست؟ مرحوم علامه، در تفسیر آیه 26 سوره انبیاء، درباره علت کرامت فرشتگان و در پاسخ به وجه تفاوت آنها با انسانها می نویسد:

« مراد از" عباد مكرمين" نيز ملائكه است، و خداى تعالى با جمله " سبحانه " خود را منزه از فرزند داشتن كرده، بعد با اضراب حال ملائكه را بيان كرده كه بندگانى مكرمند، و چون جمله " لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ ... " در آيه بعدى بيان كمال عبوديت ملائكه، از حيث آثار، و صفاى آن از حيث خواص است، و نيز چون قبلا آنان را عباد ناميد، در نتيجه مراد از اكرام ملائكه، اكرامشان به خاطر همان عبوديت بوده نه به غير آن، بنا بر اين برگشت معنا به اين مى‏شود كه ملائكه بندگانى هستند دارنده حقيقت معناى بندگى،  دليلش هم اين است كه آثار عبوديت كامل از عبوديتشان مشاهده مى‏شود، و آن اين است كه هرگز در سخن از خدا سبقت نمى‏گيرند.

پس مراد از اينكه ملائكه را عباد خواند، با اينكه تمامى موجودات داراى شعور، همه عباد و بندگانند، خواست به آنان بفهماند كه عبوديتى كه دارند خدا به ايشان كرامت كرده، و اين موهبت، عطيه‏اى است الهى، پس خود را جز بنده نمى‏بينند... چيزى كه هست فرق ميان كرامت ملائكه و كرامت بشر- هر چند كه در هر دو موهبتى است- اين است كه اين موهبت را به بشر از راه اكتساب مى‏دهند، ولى به ملائكه بدون اكتساب »[9]

از عبارات مرحوم علامه مشخص شد که علت کرامت در فرشتگان، عبودیت و علت کرامت در انسانها وجود عقل است. اما به راستی معنای عقل در مفاهیم دینی چیست؟ آیا عقل همین قوه دراکه است و یا چیز دیگریست؟

تفسیر عقل در روایات

با رجوع به روایات باب عقل و جهل اصول کافی معنای عقل روشن می شود از این رو برخی از این روایات را در ذیل می آوریم:

1 - « عن أَبِي جعفر (ع) قَال: لَما خَلَق الله الْعقل اسْتَنْطَقَهُ ثُم قَال لَه أقْبِل فَأقْبل ثُم قَال لَه أَدبِر فَأدبر ثُم قَال و عزتي و جلَالي ما خَلَقْت خَلْقا هو أَحب إلَي منْك و لَا أَكملْتك إلّا فيمن أُحب أَما إني إِياك آمر و إِياك أَنهى و إِياك أعاقب و إياك أُثِيب »[10]

2 - « عن علي (ع) قَال هبط جبرئِيل عَلَى آدم (ع) فَقَال يا آدم إِنِّي أُمرت أَن أُخَيرك واحدةً من ثَلَاث فَاخْتَرْها و دع اثْنَتَيْنِ فَقال لَه آدم يا جبرئِيل و ما الثَّلَاث فَقَال الْعقْل و الْحيَاء و الدِّين فَقَال آدم إِنِّي قَد اخْتَرْت الْعقْل فَقال جبرئِيل للْحياء و الدِينِ انْصرفَا و دعاه فَقَالَا يا جبرئِيل إِنا أُمرنَا أَن نَكون مع الْعقْلِ حيْث كَان قَال فَشأْنَكما و عرج »[11]

3 - « أبي عبدِ اللَّه (ع) قَال قُلْت لَه ما الْعقْل قَال ما عبِد بِه الرحمن و اكْتسب بِه الجِنَان قَال قُلْت فَالَّذي كان في معاوية فَقال تلْك النّكراء تلْك الشيطَنَة و هي شبِيهةٌ بِالْعقْلِ و لَيست بِالْعقل »

از این دست روایات با مضامین مشابه بسیار است اما آنچه که از آنها فهمیده می شود، اولا اهمیت عقل نزد خداوند است همانطور که فرمود « ما خلقت خلقا هو احب الی منک » و ثانیا عقل آن است که بوسیله آن انسان به عبودیت خداوند برسد و رضایت الهی را کسب کند و به کمال خودش که قرب الهی و ورود به بهشت اوست نائل شود و اگر انسان با چیزی که عقل نامیده می شود در غیر مسیر عبودیت قدم بردارد روشن می شود که آن چیزعقل نبوده بلکه شبیه به عقل است. همانطور که روایت در مورد معاویه صریحا به این معنی تصریح می کند.

نتیجه گیری درباره کرامت انسان

از آنچه در تفسیر آیه 70 سوره اسراء گذشت دانسته شد که کرامت انسان به عقل است و از آیات دیگر نیز دانسته شد که کرامت فرشتگان به عبودیت آنهاست. به کمک روایات نیز دریافتیم که عقل همان است که انسان را در مسیر عبودیت قرار دهد پس می توانیم نتیجه بگیریم که کرامت انسان نزد خداوند به عبودیت است همانطور که کرامت فرشتگان به عبودیت آنها بود. شاهد بر این مطلب روایتی است که در تفسیر قمی از امام کاظم (ع) نقل شده است:

« أبي جعفر (ع) قال إن الله لا يكرم روح كافر و لكن يكرم أرواح المؤمنين و إنما كرامة النفس و الدم بالروح و الرزق الطيب هو العلم »[12]

در این روایت صحیح که از علی بن ابراهیم قمی نقل شده و مفسران دیگری چون مرحوم بحرانی در البرهان به آن استناد کرده اند به دست می آید که ملاک کرامت انسان، ایمان است و این مطلب با آنچه در قبل از این آمد سازگار است. با روشن شدن این مطلب، تکلیف ذاتی بودن یا نبودن کرامت برای انسان نیز روشن می شود. زیرا اگر کرامت به عبودیت است پس نمی توان آن را ذاتی انسان دانست همانطور که مرحوم علامه در تفسیر آیه 26 سوره انبیاء به آن تصریح می کند:

« فرق ميان كرامت ملائكه و كرامت بشر- هر چند كه در هر دو موهبتى است- اين است كه اين موهبت را به بشر از راه اكتساب مى‏دهند، ولى به ملائكه بدون اكتساب »[13]

علاوه بر آن استاد اعظم جناب آیت الله العظمی جوادی آملی نیز در پیامی که به مناسبت برگزاری همایش صیانت از کرامت انسانی از نگاه حقوق اسلامی در زمستان 91  قرائت کردند، ذاتی بودن کرامت برای انسانها را نپذیرفتند. و استدلال کردند که:

« هر وصفی و هر حقی که برای انسان و امثال انسان نظیر فرشته صادر شود مثل هویت خود اینها بالغیر است نه بالاصل اگر هویت یک موجودی مال خود او نبود از جای دیگر به او داده می‌شود. انسان‌ها هویت‌شان را از خدا دارند زیرا خداوند هم فرشته را آفرید و هم انسان را خلق کرد.  پس اصل هستی فرشته و انسان  مال خودشان نیست و از ناحیه غیر است. از همین روی کرامت آنها هم از آن خداست زیرا ممکن نیست اصل هویت بالغیر باشد، ولی وصف کرامت یا وصفی دیگر ذاتی باشد. بنابراین این خداوند است که انسان و فرشته ها را کریم کرد. »[14]

پس از دیدگاه اسلام کرامت انسان به ایمان وعبودیت اوست و این کرامت هم ذاتی نیست بلکه اکتسابی است همانطور که در آیه 13 سوره حجرات آمده است: « یا ایها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عند الله اتقاکم ان الله علیم خبیر »[15]

از آنچه در بالا آمد، دانسته می شود که تقسیم کرامت به ذاتی و اکتسابی نادرست است و آنهایی که قائل به کرامت ذاتی انسان در قرآن شده و به آیه 70 سوره اسراء استناد کرده اند، اشتباه پنداشته اند. کرامت فقط اکتسابی است و دارای مراتب متفاوت. با وجود تقوا انسان دارای کرامت می شود و هر چه مراتب تقوا افزایش یابد کرامت او نیز افزایش می یابد. اما تذکر این نکته ضروری است که اگر چه ملاک کرامت تقواست، اما در دایره تقوا و ایمان، دیگر هیچ تفاوتی بین ابناء بشر از نظر کرامت وجود ندارد. همه مومنین با یکدیگر برابر و برادرند. نه نژاد و نه قومیت و نه رنگ پوست و ثروت، هیچ کدام ملاک برتری انسان نیست و باعث فضیلت نمی شود و هیچ چیز در دایره ایمان موجب تبعیض بین مومنین نمی گردد. همانطور که در سیره پیامبر گرامی اسلام (ع) آمده است، در میان صحابی ایشان، عمار یاسر عربی قریشی وجود داشته و در عین حال صهیب رومی، بلال حبشی و سلمان فارسی نیز بوده اند. در محضر رسول گرامی اسلام (ع) اعتبار و آبروی ثروتمندان با فقرا برابر بود و تعریف ها و تمجیدهایی که ایشان از برخی صحابه داشته اند تنها به علت تقوای بیشتر و برجستگی های معنوی آنها بوده است.

ریشه تفاوت کرامت انسانی در نگاه اسلام با مکاتب غربی

حال سوال دیگری که باید به آن پاسخ دهیم علت تفاوت دیدگاه اسلام در زمینه کرامت انسانی با دیگاه دانشمندان غربیست. در نگاه اندیشمندان غربی همه انسانها اعم از هر ملیت و قومیت و نژاد و پوست برابرند و از حقوق یکسان برخوردارند.{ اگر چه در عمل تفاوت های آشکاری بین شهروندان آسیایی با شهروندان غربی و آمریکایی وجود دارد و با اینکه شعار حقوق یکسان می دهند اما در مقام عمل نابرابری و تبعیض را گسترش می دهند برای نمونه دیدبان حقوق بشر سازمان ملل به علت اغراض سیاسی از جمهوری اسلامی ایران به خاطر فیلتر شبکه های اجتماعی انتقاد کرده و آن را نقض حقوق بشر معرفی می کند اما در برابر کشتار هزاران نفر مسلمان میانماری به دست بودائیان افراطی سکوت پیشه می کنند!} اما در نگاه اسلام کرامت تنها از آن مومنین است و با رجوع به روایات فقهی هرگز حقوق مسلمان با غیر مسلمان یکسان نیست.

علت این تفاوت را باید در جهان بینی این دو مکتب مقایسه کرد. در اندیشه غربی اصالت با دنیاست. و غایت اهداف آدمی در منفعت جویی و بهرمندی بیشتر از لذت های دنیایی تعریف می شود. معنویت و آخرت در اندیشه مکاتب غربی امری شخصی است که هیچ جایگاهی در برنامه ریزی کلان، برای بشریت ندارد. با این نگاه طبیعی است که وقتی سخن از کرامت انسانی و حقوق برابر آنها به میان می اید در چهارچوب استفاده از دنیا و سودجویی بیشتر طرح ریزی شود. در اندیشه غربی، انسان چون انسان است و برتر از سایر موجودات، کرامت دارد و به خاطر این کرامت با سایر انسانها در کسب دنیا و استفاده از لذائذ آن برابر است.

اما در جهان بینی اسلامی، اصالت با آخرت است و دنیا تنها محلی برای گذر و کسب توشه برای آخرت است. و هدف از آفرینش او نیز همین پرستش است[16] تا از رهگذر این پرستش به قرب الهی رسیده و کمال انسانی را درک کند. پس انسان چون عبد است کرامت دارد و اگر از دایره عبودیت خارج شد نه تنها کرامت ندارد بلکه از حیوانات نیز از نظر درجه و رتبه پست تر است همانطور که خداوند در آیات 43 و 44 سوره فرقان به این معنی تصریح می کند:

« ارئیت من اتخذ الهه هوئه افانت علیه تکون وکیلا »[17]

« ام تحسب ان اکثرهم یسمعون او یعقلون ان هم الا کالانعام بل هم اضل سبیلا »[18]

همانطور که ملاحظه می شود در این آیات خداوند انسانهایی را که از دایره عبودیت خارج شده و رو به هوی و هوس پرستی آورده اند را ناشنوای نسبت به کلمه حق و فاقد قدرت تعقل دانسته و سپس آنها را با حیوانات مقایسه کرده و حتی آنها را از حیوانات نیز پست تر دانسته است.

در جمع بندی مطالب، به این نتیجه می رسیم که اولا کرامت انسانی از دیدگاه اسلام ذاتی نیست بلکه اکتسابی بوده و دارای مراتب مختلف است. ثانیا ملاک کرامت عبودیت است و هرکس در دایره عبودیت باشد کرامت دارد. ثالثا اختلاف در دیدگاه بین مکتب اسلام و مکاتب غربی در این زمینه به علت اختلاف در جهان بینی آنهاست



[1] . البرهان فی تفسیر قرآن، ج3 ص 551-550

[2] . جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج15 ص 85

[3] . جوامع الجامع، ج2 ص 338

[4] . ترجمه المیزان، ج 13 ص 216-215

[5] . سوره عبس، آیه 16

[6] . سوره انفطار، آیه 11

[7] . سوره انبیاء، آیه 26

[8] سروه ذاریات، آیه 24

[9] . ترجمه المیزان، ج 14 ص 387

[10] . اصول کافی، ج 1، حدیث 1

[11] . اصول کافی، ج 1، حدیث 2

[12] . تفسیر قمی، ج 2 ص 22

[13] . ترجمه المیزان، ج 14 ص 387

[15] . سوره حجرات، آیه 13

[16] . و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون، سوره ذاریات، آیه 56

[17] . سوره فرقان، آیه 43

[18] . سوره فرقان، آیه 44


منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-29.aspx
تاریخ انتشار :   چهارشنبه بیستم آذر 1392ساعت 1:47 | توسط : علیرضا جمالی  | 

تسلیم دولت در برابر غولهای اقتصادی



مردم بازنده واقعی جنگ قدرت

« قیمت خودرو هرگز کاهش نخواهد یافت!» این پاسخی بود که نعمت زاده وزیر صنعت دولت یازدهم، درباره آینده قیمت خودرو به خبرنگاران داد. جمله ای کوتاه که باعث بهم ریختگی بازار خودرو و افزایش 10 الی 15% قیمت خودرو گردید. بازاری که با سیر نزولی قیمت ها در ماههای اخیر رنگ ثبات و آرامش را به خود دیده بود، با یک جمله کوتاه دوباره دچار بحران شد. این اظهار نظر وزیر صنعت باعث شد تا فضا برای افزایش رسمی قیمت خودرو نیز فراهم شود. به طوری که زمزمه های افزایش 15% قیمت خودرو، توسط خودروسازان به گوش می رسد.

شبیه به این اتفاق نیز برای بازار ارز افتاد. از چند ماه قبل از روی کار آمدن روحانی، نرخ دلار در بازار آزاد با سقوطی تدریجی مواجه بود. که بعد از انتخابات سرعت سقوط قیمت دلار در بازار آزاد بیشتر شد و برای اولین بار در طی سال گذشته قیمت دلار به زیر 3000 تومان رسید. این روند باعث بهبود فضای کسب و کار در بازار کشور و خوشحالی مردم شده بود، که با اظهار نظر ناگهانی رییس بانک مرکزی مبنی بر منطقی بودن دلار 3 هزار تومانی، دوباره  قیمت دلار روند سعودی به خود گرفت و با هجوم مردم برای خرید دلار بازاری که رو به آرامش و امنیت حرکت می کرد دچار شوک ارزی شد. نکته جالب اینجاست که بودجه دولت بر اساس دلار 2450 تومانی بسته شده است و کاهش قیمت دلار تا این مبلغ نه تنها غیر معقول نیست بلکه کاملا مطابق برنامه ریزی های انجام شده است.

اما چرا دولت باید از کاهش قیمتهای ارز در کشور جلوگیری کند؟  محمد حسین برخوردار، رییس مجمع عالی اتاق بازرگانی تهران در جواب به این سوال به عدم تحقق صادرات غیر نفتی اشاره می کند و این مطلب را دلیلی می داند تا دولت نتواند به ما به التفاوت دلار 3000 تومانی نسبت به دلار 2450 تومانی چشم پوشی کند.

این در حالیست که آمارهای رسمی کشور از رشد صادرات غیر نفتی حکایت داشته و ادعای عدم تحقق آن مغایر با آمار های رسمی کشور و سازمانهای بین المللی است. همچنین در صورتی که این توجیه هم درست باشد دلیلی برای این اقدام دولت نمی شود زیرا دولت نمی تواند برای تامین بودجه خود بر بازار ارز فشار بیاورد و از این رهگذر باعث فشار بر توده های مردم شود.

اگر چه حجت الاسلام روحانی با شعار های اقتصادی به پیروزی رسید و در ابتدا تصور می شد با حمایت کارگزاران، وی بتواند به وعده هایش جامع عمل بپوشاند، اما به نظر می رسد کارگزاران و دولت روحانی دچار یک تضاد اقتصادی- سیاسی شده اند. کارگزارانی ها که شریانهای پولی و اقتصادی کشور را در دست دارند، تنها گروهی هستند که از افزایش قیمتها سود می برند. کارگزارانی ها با در دست داشتن بخش عمده ای از بانکهای خصوصی و مدیریت برخی بانکهای دولتی  و انحصار واردات برخی کالا های پر سود حیات اقتصادی خود را در افزایش قیمتها می بینند و این در حالیست که دولت تدبیر و امید! منافع سیاسی خود را در کاهش قیمتها باید جستوجو کند زیرا از این رهگذر است که رضایت عمومی و حمایت افکار عمومی را به دست می آورد و می تواند از این فاکتور مهم جهت اهداف سیاسی بلند مدت خود استفاده کند اما دولت برای رسیدن به این مهم باید با غولهای اقتصادی ایران به تفاهم برسد زیرا اولا نه انگیزه لازم برای رویارویی با آنها را دارد چون خود زاییده تفکر و حمایت آنهاست و ثانیا در خود این توان را نمی بیند زیرا می ترسد به سرنوشتی مبتلا شود که در هشت سال گذشته دولت احمدی نژاد به خاطر در افتادن با آنها به آن مبتلا شد. با توجه به این نکته می توان ایستادگی دربرابر کاهش قیمتها در بازارهای مختلف از سوی دولت را حاصل فشار دوستان کارگزارانی دانست.

از این رو به نظر می رسد قدرت اقتصادی کارگزاران به همان اندازه که برای به قدرت رسیدن مفید بود به همان اندازه برای ادامه سیر قدرت مضر باشد. پیش بینی آینده تعامل کارگزاران و دولت روحانی  تقریبا غیر ممکن است. اما می توان پیش بینی کرد که مردم قربانی واقعی این نزاع درون حزبی خواهند بود.

نوشته شده برای پایگاه خبری 598/


منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-28.aspx
تاریخ انتشار :   دوشنبه سیزدهم آبان 1392ساعت 13:23 | توسط : علیرضا جمالی  | 

دوباره هاشمی خبر ساز شد!


آقای هاشمی! چقدر نظام باید برای شما هزینه کند؟

یادداشتی بر سخنان اخیر هاشمی

"مردم سوریه در شرایط بدی به سر می برند از یک سو با بمباران شیمیایی دولتشان روبرو هستند و از طرف دیگر باید منتظر بمبهای آمریکا باشند" این جملات را حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی در جمع مردم سوادکوه بیان کرد. جملاتی که بمب خبری این روزهای رسانه های داخل و خارج شمرده می شود. هاشمی با تایید ادعای آمریکایی ها مبنی بر استفاده دولت سوریه از سلاحهای شیمیایی، آب را چنان به آسیاب آمریکایی ها ریخت که اوباما در سخنان اخیرش با ذوق زدگی تمام این موضع جناب هاشمی را اعتراف ایران به جنایت دولت سوریه تعبیر کرد. این در حالیست که هنوز کارشناسان سازمان ملل در حال بررسی ماجرا هستند و نظری درباره عامل حمله شیمیایی ابراز نداشته اند. از طرف دیگر برخی رسانه های آمریکایی نیز در روز های گذشته این حمله شیمیایی را به تروریستهای سوری نسبت داده و از دست داشتن  وزیر اطلاعات عربستان در رساندن این سلاحها به تکفیریها خبر داده بودند. همچنین در تحولات میدانی سوریه ارتش این کشور در حال پیشروی بوده و یک به یک مناطق تحت تصرف تروریست ها را آزاد کرده و ضربات سنگینی را به آنها وارد آورده است از این رو بسیار دور از ذهن و غیر عقلانی به نظر می رسد که دولت سوریه در شرایطی که چیزی با پیروزی در این جنگ داخلی فاصله ندارد دست به چنین اقدام احمقانه ای بزند. اما آنچه بیش همه باید مورد تامل قرار بگیرد چرایی این سخنان جناب هاشمی است. براستی چرا در چنین شرایط حساسی که حتی کانال های رسمی کشور مانند وزارت خارجه دست به عصا حرکت کرده و سخنانشان را با محافظه کاری بی سابقه ای بیان می کنند جناب هاشمی چنین سخنان غیر اصولی و خلاف عرف دیپلماسی را به زبان می آورند؟

نزدیک به شش سال پیش زمانی که اسفندیار رحیم مشایی، معاون رییس جمهور وقت و رییس سازمان میراث فرهنگی کشور در سخنانی عجیب و مخالف مواضع اصولی نظام از دوستی با مردم اسراییل سخن گفت در کمتر از یک روز صدای سیاسیون کشور بلند شد به طوری که 200 نماینده مجلس شورای اسلامی با تنظیم نامه ای سخنان وی را محکوم کردند و عده ای از نمایندگان مجلس هشتم با این سخنان چماق استیضاح را بلند کرده و طرح سوال از رییس جمهور را در دستور کار قرار دادند. تقریبا همه روزنامه های سیاسی کشور  این سخنان مشایی را به باد انتقاد گرفتند. اما نکته قابل تامل برخورد همان نمایندگان و  روزنامه ها با مواضع اخیر جناب هاشمی است. تقریبا 5 روز از سخنان جناب هاشمی می گذرد اما نه از اعتراض رییس مجلس خبری هست و نه کمسیون امنیت ملی مجلس دست به کار شده و نه حتی نامه ای برای اعتراض به این سخنان کذب و نادرست هاشمی از سوی نمایندگان تنظیم شده است. آن روزها که احمدی نژاد با دستور رهبری مبنی بر کنار گذاشتن مشایی مخالفت کرد نمایندگانی چون آقای مطهری رییس جمهور وقت را به خارج شدن از مدار ولایت فقیه متهم کردند اما در قبال این سرکشی سیاسی هاشمی دربرابر مواضع اصولی رهبر معظم انقلاب و نظام اسلامی نه تنها سکوت پیشه کرده اند بلکه آقای مطهری در اظهاراتی عجیب تر از اظهارات جناب هاشمی به توجیه این سخنان پرداخت و چون معماری ناشی شروع به ماله کشی کرد. 

وی در توجیه اظهارات هاشمی، این سخنان را برگرفته از اسناد و اطلاعاتی!! دانسته که در اختیار جناب هاشمی بوده و ایشان با این سخنان قصد داشتند تا نظام اسلامی بیش از این برای سوریه هزینه نکند. این توجیه آنقدر مبتذل و کوچک بوده که بیشتر به یک فکاهی سیاسی شبیه بوده تا تحلیل یک سیاستمدار! اولا باید پرسید جناب هاشمی این اطلاعات دقیق را از کجا بدست آورده که هنوز دستگاههای اطلاعاتی ایران و بازرسان سازمان ملل هم نتوانسته اند به آنها دسترسی پیدا کنند؟ و ثانیا اگر هم ادعای شگفت انگیز آقای هاشمی را بپذیریم باز این توجیه آقای مطهری نشانه دهنده عدم درک صحیح هاشمی از مواضع اصولی نظام در قبال سوریه است. زیرا حمایت از سوریه تنها حمایت از یک کشور دوست نیست که هزینه کردن برایش محدود باشد بلکه حمایت از سوریه در حقیقت حمایت از یک شریک استراتژیک و سیاسی در منطقه است که حفظ و بقای سیاسی آن به طور مستقیم با حفظ و بقای سیاسی نظام اسلامی ایران  ارتباط دارد.

آقای مطهری که چندی پیش از صلاحیت هاشمی برای ریاست جمهوری سخن گفت و درخواست برگزاری مسابقه دو بین ایشان و آقای جلیلی را کرد تا توان جسمی جناب هاشمی را به رخ بکشد!، باید بداند که برای شناخت توانایی های جناب هاشمی برای ریاست جمهوری نیازی به مسابقه دو با آقای جلیلی نیست بلکه باید بین ایشان و شاگردان سیاسی آقای جلیلی تست هوش برگزار شود. زیرا حتی یک دانشجوی علوم سیاسی هم می داند که چنین سخنانی در چنین شرایطی چقدر فاجعه انگیز است. 

باید پرسید چه چیز باعث شده است که جناب هاشمی به راحتی و بدون هیچ واکنشی به چنین اظهارات خلاف قاعده ای بپردازد؟ به راستی چرا تیغ مجلسیان تنها بر گردن بعضی ها می نشیند و بعضی دیگر مجازند هر آنگونه که صلاح می دانند سخن برانند؟ آیا مجلس محلی برای استیفای حقوق ملت و دفاع از جهت گیری های اصولی نظام نیست؟ آیا مجلس به مصلحت نظام می اندیشد یا مصلحت احزاب و شخصیت های سیاسی؟

عملکرد دوگانه مجلس و مجلسیان در این سالها مثال یک بام و دو هواست که در این مورد اخیر می توان تناقض در عملکرد را به وضوح مشاهده کرد.

اما به نظر می رسد سخنان اخیر هاشمی در قالب سیاست یک قدم به جلو و دو قدم به عقب قابل تحلیل باشد شاید ایشان می خواسته با این سخنان شرایط سیاسی را به گونه ای تلطیف کند که در صورت حمله قریب الوقوع غرب، ایران بتواند از مواضع  قبلی خود دست بردارد و با پشت کردن به سوریه وارد این معرکه نشود. اما باید پذیرفت که در صورت بروز جنگ دیگر راهی برای بازگشت ایران باقی نخواهد ماند. ایران در حمایت از سوریه وارد راهی شده است که بازگشت از آن غیر ممکن است و تا آخر خط باید با دولت سوریه بماند زیرا به طور قطع هدف از سوریه برای آمریکا و هم پیمانانش سوریه نیست بلکه هدف اصلی ایران است و جنگ با سوریه در راستای پازل حمله به ایران است. 

به هر حال آنچه که همه سیاسیون و جناب هاشمی باید بدان توجه کنند سخن خود هاشمی است که همگان را از اظهار نظر غیر اصولی و خارج از دستور کار دستگاه دیپلماسی کشور منع کرده بودند.  جناب هاشمی ! اول خودت بعد دیگری....

نوشته شده برای پایگاه خبری 598/


منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-27.aspx
تاریخ انتشار :   پنجشنبه چهاردهم شهریور 1392ساعت 3:4 | توسط : علیرضا جمالی  | 

كابينه اي براي اينكه نه سيخ بسوزد و نه كباب!

سياسي ترين كابينه تاريخ انقلاب!

ديروز دكتر حسن روحاني ليست كابينه پيشنهادي خود را در مراسم تحليف تقديم مجلس كرد. كابينه پيشنهادي روحاني، از شخصيت هاي  سرشناش سياسي كشور تشكيل شده است. مديراني كه قرار است كليد هاي روحاني براي بازگشايي از قفلهاي كشور باشند، همگي از مديران سالهاي نه چندان دور كشور هستند.  تمام اعضاي دولت يازدهم  از حلقه بسته مديران گذشته بوده كه در دولت هاي قبل از دولت نهم و دهم همواره در پست هاي بالاي مديريتي قرار داشتند. از اين رو به نظر مي رسد چيدمان كابينه روحاني بيشتر شبيه يار كشي يك تيم فوتبال باشد تا گزينشي تخصص محور . روحاني براي عمل به وعده خود مبني بر دولت فراجناحي سعي كرد تا از همه احزاب سياسي در كابينه خود استفاده كند. اما همانطور كه پيش بيني مي شد بيشترين سهم به ياران هاشمي رفسنجاني و حزب كارگزاران رسيد. 47% از ليست روحاني را كارگزاراني ها، 32% را اصلاح طلبان و 21% را اصوگرايان به خود اختصاص دادند


اما از ميان 6 نفر اصلاح طلبي كه روحاني معرفي كرده،آقايان زنگنه و سلطاني فر شانس كمتري  براي كسب راي اعتماد از مجلس را دارند. زنگنه كه در دوران اصلاحات نيز وزارت نفت را برعهده داشت به علت حجم بالاي انتقادات از عملكرد وي و ابهامات نسبت به برخي قراردادها و واگزاري ها در زمان تصدي وي، به احتمال زياد نتواند راي اعتماد را از مجلس كسب كند. همچنين سلطاني فر به علت عدم تخصص لازم براي تصدي وزارت خانه مهم ورزش و جوانان كار دشواري را پيش رو دارد. در سابقه 20 ساله مديريتي وي تنها 2 سال قائم مقامي سازمان تربيت بدني در دوران اصلاحات ديده مي شود. همچنين وي  داراي مدرك فوق ليسانس علوم سياسي است.

از ميان اصولگرايان نيز حجت الاسلام علوي از شانس كمتري براي تصدي وزارت خانه اطلاعات بر خوردار است. وي در انتخابات مجلس دهم به دليلي عدم التزام عملي به نظام و اسلام  از سوي شوراي نگهبان رد صلاحيت شد.

نكته ديگري كه كابينه پيشنهادي روحاني را از تمامي كابينه هاي پيش از خود متمايز مي كند ميانگين سني بالاي اعضاي كابينه دولت يازدهم است. ميانگين سني كابينه پيشنهادي روحاني 57 سال است در حالي كه اين رقم براي دولت هشتم 47 سال و براي دولت نهم و دهم 50 سال بود. چيدمان اين كابينه بيشتر شبيه خانه سالمندان مي ماند تا گزينش براي تصدي وزارت خانه هاي كليدي كشور. در حالي كه كشور به مديران متخصص و جوان نيازمند است تا با پي گيري هاي مستمر و سركشي هاي دايم بر روند اجرايي پروژه هاي كشور نظارت كنند، اين كابينه پيشنهادي فاقد روح تلاش و جواني است و همين امر مي تواند سرعت شتاب كشور را كم كرده و كشور را به جاي پيش بردن در وادي تلاش و كار به عرصه سياسي بازي و آمار سازي پيش ببرد.

نكته مهم ديگر آن است كه ليست پيشنهادي روحاني، بيشترين عدم تناسب بين رشته تحصيلي افراد معرفي شده با وزارت خانه هاي پيشنهادي آنها را نسبت به 3 دولت پيشين داشته است. 63% از كابينه روحاني تحصيلات دانشگاهي متناسب با وزارت خانه هايشان را ندارند. اين در حالي است كه اين رقم براي دولت هشتم 56% براي دولت نهم 37% و براي دولت دهم 42% بوده است.


اين عدم تناسب، خود مي تواند يكي از عوامل مهم در اتخاذ تصميمات غيركارشناسي و بوجود آمدن مشكلات مديريتي در پروژه هاي دولت آتي باشد.
به نظر مي رسد دولت تدبير و اميد مورد نظر روحاني، تدبيرش اتخاذ سياست نه سيخ بسوزد ونه كباب براي ساكت كردن احزاب سياسي كشور و اميدش براي تقسيم پستهاي كليدي براي كارگزاراني هاست! اما در اين ميان جاي مديران جوان و متخصص كه اميد به شعار هاي رييس جمهور بسته بودند كجاست؟
نوشته شده برای 598/

منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-26.aspx
تاریخ انتشار :   دوشنبه چهاردهم مرداد 1392ساعت 16:30 | توسط : علیرضا جمالی  | 

تحلیف روحانی، شروع دوباره هاشمی!

اصولگرا و اصلاح طلب خواب ماندند، کارگزاران همه را جا گذاشت!

باید توجه داشت که دکتر روحانی هر چه از نامیدن خود به عنوان اصلاح طلب طفره رفت، اما از منتسب کردن خود به هاشمی رفسنجانی و استفاده از اعضای حزب کارگزاران در ستاد های انتخاباتیش ابایی نداشت. نفوذ کارگزاران در ستاد های روحانی تا جایی بود که در همان روزهای آغازین تبلیغات انتخابات یازدهم، برخی از اصلاح طلبانی که برای حمایت از روحانی بر خاسته بودند از حجم نفوذ کارگزاران انتقاد کرده و حتی تهدید به عدم حمایت کردند.


 
[ادامه مطلب ...]
منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-25.aspx
تاریخ انتشار :   شنبه دوازدهم مرداد 1392ساعت 5:34 | توسط : علیرضا جمالی  | 

محمود نامه


محمود نامه(2)

قسمت دوم

ظهر یک روز گرم تابستانی بود. کنار خیابان منتظر تاکسی ایستاده بودم. آفتاب مستقیم روی سرم می تابید. احساس می کردم مغزم درون جمجمه در حال آب پز شدن هست. آنقدر گرم بود که با خود فکر می کردم حتما آن شاعر خدا بیامرز (مرحوم اخوان ثالث) این گرما را ندیده بود که گفت هوا بس ناجوانمردانه سرد است!


 
[ادامه مطلب ...]
منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-23.aspx
تاریخ انتشار :   سه شنبه هشتم مرداد 1392ساعت 16:0 | توسط : علیرضا جمالی  | 

محمود نامه

محمود نامه

قسمت اول

نزدیک به یک ماه پیش بزرگترین بلوار معنوی جهان اسلام در قم با حضور رییس جمهور افتتاح شد. نیمه شعبان بود و قم حال و هوای جشن و شادی داشت. برای تهیه گزارش از  مراسم افتتاحیه و سخنان رییس جمهور به مکان برگزاری مراسم افتتحایه رفتم. با توجه به این که روز عید بود، انتخابات هم به تازگی تمام شده  و انتقادات زیادی از دولت احمدی نژاد به عمل آمده بود فکر نمی کردم استقبال خوبی انجام شود. مدتها بود که رسانه های زیادی به دولت حمله می کردند و موج منفی بدی علیه احمدی نژاد در کشور ایجاد شده بود.


 
[ادامه مطلب ...]
منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-22.aspx
تاریخ انتشار :   دوشنبه هفتم مرداد 1392ساعت 1:23 | توسط : علیرضا جمالی  | 

عقب نشینی از انکار آمار های دولت!

پیشرفتهای احمدی نژاد منطبق با امکاناتش نبود!

 گزارش رییس جمهور در دیدار مسئولین نظام با رهبر معظم انقلاب، درباره عملکرد 8 ساله دولت واکنش های مختلفی در فضای رسانه ای کشور به دنبال داشت. در ابتدا برخی از رسانه ها با انکار آمار های دولت سعی در دروغگو نشان دادن دولت کرده و با جو سازی های رسانه ای تلاش کردند تا مانند گذشته تمامی خدمات دولت را انکار کنند. در همین راستا بسیاری از رسانه ها با تشکیک در آمار های دولت خواستار ارائه مستندات از سوی احمدی نژاد شدند.


 
[ادامه مطلب ...]
منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-21.aspx
تاریخ انتشار :   پنجشنبه سوم مرداد 1392ساعت 15:19 | توسط : علیرضا جمالی  | 

اصلاح طلبان: آمار رسمی کشور را قبول نداریم!

وقتی دروغگو خواندن رییس جمهور هیچ هزینه ای ندارد!

در آخرین روز تیر ماه احمدی نژاد در دیدار مسئولین نظام با رهبر معظم انقلاب، گزارشی از عملکرد 8 ساله دولت ارائه کرد. در این گزارش که به صورت پرسش و پاسخ تنظیم شده بود ریئس جمهور 21 سوال را طرح و سپس با ارائه آمار و ارقام بانک مرکزی و مرکز ملی آمار ایران به این سوالات پاسخ داد. احمدی نژاد در ابتدای گزارش خود به جریان جنگ رسانه ای مخالفان دولت اشاره کرده و گفت: " به موازات فشارهاي بي‌سابقه خارجي يک جريان سازمان يافته تبليغاتي اصرار داشته است که وضع کشور را سياه و بحراني بنمايد و اصولاً خدمات را ناديده انگارد. حتي آمارهاي رسمي کشور را زير سوال ببرد. اين حجم از تبليغات منفي در تاريخ کشور بي سابقه است."


 
[ادامه مطلب ...]
منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-20.aspx
تاریخ انتشار :   چهارشنبه دوم مرداد 1392ساعت 6:21 | توسط : علیرضا جمالی  | 

هاشمی از آشتی با جهان می گوید!

آقای هاشمی! آیا جهان در نظر شما آمریکا و چند کشور غربی است؟

"نمی توانیم با جهان قهر باشیم و به تکامل فکر کنیم" این سخن را حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی در دیدار با جمعی از استادان دانشگاه های کشور بیان کرد. وی سیاست قهر با جهان را اندیشه ای افراطی خواند که  مخل شعار استقلال خواهی مردم در همه مراحل انقلاب اسلامی بوده است. رمز گشایی از این سخنان مبهم تنها بر عهده شخص ایشان است زیرا باید پرسید که آیا این نظام اسلامی بوده که با جهان قهر کرده است؟ و اصولا آیا منظور ایشان از جهانی که با آن قهر هستیم چیست؟


 
[ادامه مطلب ...]
منبع : http://shieanews.blogfa.com/post-19.aspx
تاریخ انتشار :   دوشنبه سی و یکم تیر 1392ساعت 2:4 | توسط : علیرضا جمالی  | 
مطالب قدیمی‌تر